John“Оюунлаг Оршихуй” цувралын энэ удаагийн зочин, Английн зохиолч түүхч Жон Мантай хийсэн товч ярилцлагыг хүргэж байна

Асуулт: Та Монгол болоод Монголын түүхийн холбогдолтой хичнээн ном бичив Яагаад Монголыг сонгох болов?

Хариулт: Нийтдээ 6 ном бичсэн. Одоо бараг хэзээг нь ч мартах шахам олон жилийн тэртээ би Африк болон Дорно Дахины Судлалын Сургуульд (SOAS) Монгол хэл судалсан хүн шүү дээ. Гэхдээ  Зөвлөлт Холбоод Улс задрах хүртэл Монголд очих боломж байсангүй.   Монголын Говийн тухай бичсэн миний анхны ном 1997 онд хэвлэгдсэн. Гэм нь өнөөдрийн нүдээр харахад дутуу юм их байжээ. Аялал маань Монголын болоод Монголын эзэнт гүрний гол тулгуур нь Чингис хаан гэдгийг орхигдуулсныг минь ойлгуулсан бөгөөд өөрөө явж мэдрэх гэдэг хичнээн чухлыг ч мэдрүүлсэн юм. Тиймээс  би Монгол, Хятад, Төв Азийн орнуудаар дахин дахин аялаж  Чингис Хаан: Амьдрал, Үхэл болон Ухаарал  номоо бичиж, 2009 онд дахин засварлаж хэвлүүлсэн.  Зохиол маань үргэлжилж Хубилай хаан, Занаду( АНУ-д Марко Поло нэрээр гарч буй) номууд маань хэвлэгдэв. Мөн Чингис хаан чухам яагаад гайхамшигтай удирдагч вэ гэдгийг ойлгуулах үүднээс өнөө цагийн удирдагчдын онолтой холбон Чингис хааны манлайллын нууц номоо бичсэн нь Монгол хэл дээр орчуулагдан гарсан байгаа. Өнгөрсөн жил эдгээр бүх бүтээлээ нэгтгэн засварлаж Монголын Эзэнт Гүрэн номоо бичиж хэвлүүллээ.

А: Олон хүн таны бичсэн Марко Поло номыг саяхан Netflix-ээр гарсан Марко Поло  цувралтай холбон ойлгож байна. Үүний учир шалтгаан болоод мөн энэ цуврал киноны талаар та сэтгэгдэлээ хуваалцахгүй юу?

Х: Миний ном  Занаду (Xanadu)  нэрээр 2009 онд Британид анх гарсан. Энэ үед Harvey Weinstein –н дэмжлэгтэйгээр John Fusco бас 10 ангид ТВ цуврал дээр ажиллаж байсныг би мэдээгүй л дээ. Бүтээлээ туурвиж судалгаа хийж байх үедээ John Fusco миний номыг олж, өөрт нь ч таалагдаж. Энэ нь миний АНУдах хэвлэлийн түнш Harper Collins  хэвлэлийн газрыг 2014 оны 12 сард Netflix-ээр гарч эхэлсэн цувралтай уялдуулан Занадуг маань Marco Polo нэрээр хэвлэн гаргах хүчин зүйл болсон. Номын нүүрэнд “Netflix-ийн цувралын эх үүсвэр” гэж эхэлж бичсэн байсныг  ялгаж салгаж тодорхой болгох үүднээс бид “Netflix-ийн цувралын цаад түүх” хэмээн өөрчилсөн. Цувралын талаарх мэргэжлийн хүмүүсийн сэтгэгдэлүүд сайнгүй, үнэндээ бэрх байгаа ба түүхийн баримтыг мэдэх хэнд ч энэ нь ойлгомжтой юм. Гэхдээ John Fusco түүхийн талаар өргөн мэдлэгтэй нэгэн төдийгүй маш сайн кино зохиолч, түүхийг Netflix-ийн мэргэжлийн санал сэтгэгдэл уншдаггүй 36 сая хэрэглэгчдэд хүрэхээр хэрхэн өөрчлөхөө мэддэг нэгэн. Үнэндээ ч энэ зохиол нь маш амжилттай болж тэрээр дахин 10 ангийн зохиол бичихээр эрхээ аваад буй. Марко Поло цөөнгүй жил  нийтийн хүртээл болсоор байх болно. Миний ном ч мөн адил байх буй заа хэмээн найдаж байна.

А.Британд дах Монгол судлалын ирээдүйг та хэрхэн төсөөлдөг вэ?

Х: Монгол улсын нэр хүнд өсөн дээшилж буй байдлаас үндэслэн  15 жилийн өмнө зогсоосон Монгол судлалын салбараа эргэн нээхийг миний бие SOAS–д санал болгосон. Тэд энэ санааг бүрэн дэмжиж байгаа,  элчин сайд ноён Н.Тулга ч дэмжихээ илэрхийлсэнд баяртай байна. Бид одоогоор шаардагдах хөрөнгө санхүүжилтыг хөөцөлдөж байна. Энэ ажиллагаа магадгүй нэг хоёр жилийн хугацаа шаардах байх.  Тэтгэлэгийн сангаасаа юун түрүү Монголын эдийн засаг, бизнес, улс төрийн  чиглэлээр мастер докторын зэрэг горилогчид болон SOAS –ийн аль ч төрлийн ангид сурахыг хүсэгч Монголчуудад зориулан зарцуулна. Энэ талаар сонирхож буй хэн ч бидэнтэй холбоо тогтоож болно.

Баярлалаа Жон, Баасан гарагт уулзацгаая

Хөөрөлдсөн, Ж.Өнөрмаа – Лондох дах Монгол Урлаг Соёлын Байгууллага

Монголчилсон, Д.Цэрэнбат

Англи хэл дээрхи эх: https://mongolianartlondon.wordpress.com/2015/01/12/2135/

 

in English

Q: How many books have you written on Mongolia and its history and why?
A: Six in all. I did Mongolian at the School of Oriental and African Studies, so long ago that I forgot it, and never had a chance to go, until the collapse of the Soviet Union. My first book on Mongolia was Gobi, in 1997, which is now out of date. My travels showed me that I had missed the point – the key to Mongolia and the Mongol Empire is, of course, Genghis. It also showed me that personal experience is vital. So then came more travel in Mongolia, China and Central Asia, from which came Genghis Khan: Life, Death and Resurrection, updated in 2009. The story then continues, with Kublai Khan and Xanadu (now out in the US as Marco Polo). I also wanted to explain why Genghis was such a great leader, so I did a short book on him in the light of modern leadership theory, The Leadership Secrets of Genghis Khan, mainly for business readers (published in Mongolian, ЧИНГИС ХААНЫ МАНЛАЙЛЫН НУУЦ). Last year I brought all these themes together in one volume, The Mongol Empire.
Q: Many people get confused about your book “Marco Polo” and the “Marco Polo” TV series. Can you explain why and what you think of the TV series?
A: My book on Marco Polo, Xanadu, came out first in the UK in 2009. Meanwhile, though I didn’t know it, John Fusco was working on his 10-part TV series, which was backed by Harvey Weinstein and sold to Netflix. While researching and writing, John Fusco found my book, and liked it. That persuaded my American publishers, HarperCollins, to publish Xanadu in the US, renaming it Marco Polo to get whatever publicity they could from the Netflix series, which launched in December 2014. It says on the front of the book ‘Source for the Netflix series’, but we are changing that to something more accurate: ‘The History Behind the Netflix series.’ Reviews for the series have not been good, in fact terrible, and anyone who knows the facts can see why. But John Fusco is not only an expert in the history – he is also a successful film writer, and knows how to adapt history to appeal to Netflix’s 36 million (yes – 36 million!) subscribers, who do not read reviews. Actually, it is incredibly popular, so popular that John Fusco has been commissioned to write another 10-part series. Marco Polo will be in the public eye for years to come, and I hope my book will be as well.
Q: How do you see the future of Mongol Studies in the UK?
A: In recognition of Mongolia’s growing importance, I have suggested to SOAS that they re-start Mongol Studies, which was dropped about 15 years ago. SOAS is fully behind the idea, which also has the backing of HE Tulga Narhuu, the Mongolian Ambassador. We are now starting the process of raising funds, which will, we think, take between a year and two years. We hope to fund a professorship, initially for post-graduates interested in Mongolian business, economics and politics, and also scholarships for Mongolians wishing to study in any of SOAS’s many departments. Anyone who has contacts or is just interested – please be in touch!UJ: Thank you John and we look forward to seeing you this Friday.