NaraaЖ. Нарантуяа, Лийдсийн их сургуулийн докторант

Саяхан 10 сарын 25-27 ний өдрүүдэд Лийдсийн их сургуульд Зүүн Өмнөд Ази судлалын тэнхим байгуулагдсаны 50 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүллээ. Энэ ойн баярт Лийдсийн их сургуулийн урилгаар Монгол улсаас ИБУИНВУ-д суугаа элчин сайд Н. Тулга, нарийн бичгийнд дарга Б. Мөнхжин нар хүрэлцэн ирж оролцлоо.
Дөнгөж саяхныг болтол энэ тэнхмийн үйл ажилллагаатай Их Британи дахь монгол хэл, монгол судлалын түүх нягт холбоотой  байсан билээ.  Анх 1969 онд Owen Lattimore хятад судлалын тэнхмийн дэргэд Монгол судлалын төв байгуулан ажиллуулж эхэлснээр энэ түүхт үйл явдлын эх суурийг тавьсан юм. Ийнхүү Owen Lattimore Их Британи болон Монгол улсын түүхэнд шинэ үеийг нээж, тэр үеэс хойш Лийдсийн их сургуульд  монголын олон судлаач, оюутан ирж суралцаж байсан түүхтэй.  1963 онд Монгол улс Их Британи улстай дипломат харилцаа тогтоох үеэр  Owen Lattimore-ийг Хаан урин авчирч хэлмэрчээр ажиллуулж байсныг энэ ойн үеэр мөн дурсан ярьцгааж байлаа. Хэдийгээр Owen Lattimore нь албан ёсоор их сургуулийн боловсрол эзэмшээгүй ч 1965 онд Glasgow -ийн их сургуулийн хүндэт доктор болж анх удаа их сургуулийн боловсролын зэрэгтэй болсон гэдэг. Монгол улсын нэр хүндийг олон улсын хэмжээнд өсгөхөд Owen Lattimore  их хувь нэмэр оруулсныг Монгол улсын засгийн газраас үнэлэн 1979 Алтан гадас одонгоор шагнажээ. Owen Lattimore-ийн эхлүүлсэн энэ ажлыг өвөр монголын монгол судлаач Өргөнгөө Онон үргэлжлүүлэн Монгол судлалын төвийг олон жил удирдахдаа энэ их сургуульд ямар их нэр хүндтэй байсныг дурсах хүмүүс мөн олон байв. Өргөнгөө Ононгийн дараа Dr.Judith Nordby монгол судлалын чиглэлээр хичээл зааж байгаад 2012 онд тэтгэвэртээ гарснаар энэ ажлыг үргэлжлүүлэх хүнгүй болжээ.  Ингээд Лийдсийн их сургууль 2012 оноос эхлэн Owen Lattimore-ийн үүсгэн босгосон монгол хэл, судлалын үйл ажиллагааг санхүүгийн бэрхшээлээс шалтгаалан хаасан байна.  Өнөөдөр энэ сургуульд монгол хэл, түүхийг сонирхсон хүн энэ  мэргэжлээр суралцах боломжгүй болсонд харамсал төрөх юм.

LeedsUni50Photo
Class of 1970 With Professor Owen Lattimore in his Mongolian outfit!

School of Modern Languages and Cultures has shared this photo of Owen Lattimore, who began East Asian Studies at Leeds.